به گزارش روابط عمومی شرکت آب منطقه ای خراسان جنوبی، "عباس سارانی" در ابتدای سخنان خود با اشاره به شرایط نگرانکننده منابع آب استان اظهار کرد: از مجموع ۳۵ محدوده مطالعاتی در خراسان جنوبی، ۲۶ محدوده در وضعیت ممنوعه و ممنوعه بحرانی قرار دارند و این موضوع نشاندهنده فشار شدید بر منابع آب زیرزمینی استان است.
سارانی افزود: کسری مخزن سالانه استان به حدود ۱۳۰ میلیون مترمکعب رسیده و بسیاری از دشتهای استان هر ساله با کاهش ذخایر آب زیرزمینی مواجه هستند. به عنوان نمونه در دشت سرایان سالانه حدود ۱۳ میلیون مترمکعب و در دشت بیرجند حدود ۸ تا ۹ میلیون مترمکعب کسری مخزن ثبت میشود.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی با اشاره به سند سازگاری با کمآبی در استان بیان کرد: بر اساس مطالعات انجام شده، میزان برداشت مجاز از آبخوانهای استان حدود ۳۴۶ میلیون مترمکعب در سال برآورد شده است، در حالی که در حال حاضر بیش از ۵۳۰ میلیون مترمکعب آب از این منابع برداشت میشود؛ یعنی سالانه حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب فراتر از توان تجدیدپذیری آبخوانها برداشت صورت میگیرد.
وی همچنین به نتایج مطالعات سنیابی آب در دشت بیرجند اشاره کرد و گفت: بررسیهای انجام شده نشان میدهد تنها حدود ۱۵ درصد از آب برداشتشده در این دشت مربوط به آبهای جوان با عمر یک تا ۵۰ سال و حاصل بارندگیهای چند دهه اخیر است و حدود ۸۵ درصد آن مربوط به آبهایی با قدمت چهار هزار تا هفده هزار سال است. این موضوع نشان میدهد بخش عمده آبی که امروز مورد استفاده قرار میگیرد در واقع تجدیدپذیر نیست و ادامه این روند میتواند در آینده چالشهای جدی برای تأمین آب ایجاد کند.
سارانی با اشاره به میزان مصرف آب در استان اظهار کرد: سالانه حدود ۸۸۴ میلیون مترمکعب آب در بخشهای مختلف مصرف میشود که از این میزان حدود ۸۷ درصد در بخش کشاورزی، ۱۰ درصد در بخش شرب و حدود ۳ درصد در بخش صنعت مصرف میشود.
وی همچنین با بیان اینکه خراسان جنوبی وابستگی بسیار بالایی به منابع آب زیرزمینی دارد، افزود: حدود ۹۵ درصد منابع تأمین آب استان از آبهای زیرزمینی است، در حالی که این میزان در سطح کشور حدود ۴۵ درصد است.
وی در ادامه به وضعیت سدهای مخزنی استان اشاره کرد و گفت: در حال حاضر از مجموع ۸ سد مخزنی موجود در خراسان جنوبی تنها حدود ۱۹ درصد از ظرفیت مخازن آنها آب ذخیره شده است که این موضوع نیز نشاندهنده شرایط خشکسالی و کاهش منابع آب سطحی در استان است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی در بخش دیگری از سخنان خود به پروژههای مهم حوزه تأمین آب شرب در استان اشاره کرد و گفت: پروژه آبرسانی به طبس که به دلیل کمبود اعتبار حدود سه سال متوقف شده بود، با تأمین بیش از ۵۰۰ میلیارد تومان اعتبار مجدداً فعال شد و به بهرهبرداری رسید. این پروژه نقش مهمی در جبران کسری آب شرب شهر طبس داشته و سالانه حدود ۲.۱ میلیون مترمکعب آب شرب را تأمین میکند.
وی همچنین به پروژه آبرسانی بیرجند اشاره کرد و افزود: این پروژه با اعتبار هزار میلیارد تومان (یک همت) در حال اجراست که تاکنون حدود ۴۴۰ میلیارد تومان برای آن هزینه شده و برای تکمیل آن به حدود ۵۵۰ میلیارد تومان اعتبار دیگر نیاز است. پیشرفت فیزیکی این طرح در حال حاضر حدود ۶۰ درصد است و با تکمیل آن بخش مهمی از نیاز آبی مرکز استان تأمین خواهد شد.
سارانی در ادامه به اقدامات انجام شده در حوزه مدیریت روانآبها اشاره کرد و گفت: پروژه تغذیه مصنوعی بندان پس از ۱۲ سال وقفه و با اعتباری بالغ بر ۱۲۰ میلیارد تومان به بهرهبرداری رسیده است که نقش مهمی در تقویت منابع آب زیرزمینی منطقه خواهد داشت.
وی همچنین مهمترین اقدامات مدیریتی برای حفاظت از منابع آب زیرزمینی استان را اصلاح و تعدیل پروانههای بهرهبرداری از چاهها، نصب سامانههای کنترل هوشمند آب و برق بر روی چاههای کشاورزی و انسداد چاههای غیرمجاز عنوان کرد و تأکید کرد این اقدامات در راستای کاهش برداشتهای غیرمجاز و مدیریت بهتر منابع آب در حال اجراست.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسان جنوبی در پایان با قدردانی از همراهی کشاورزان در اجرای برنامههای مدیریت مصرف آب، از حمایتهای استانداری خراسان جنوبی و پیگیریهای نمایندگان مردم استان در مجلس شورای اسلامی برای همراهی در تأمین اعتبارات مورد نیاز پروژههای حوزه آب تشکر کرد.
وی همچنین از صداوسیمای خراسان جنوبی به دلیل نقش مؤثر در اطلاعرسانی و فرهنگسازی مدیریت مصرف آب قدردانی کرد و گفت: صداوسیما یکی از مهمترین نهادها در آگاهسازی افکار عمومی درباره بحران آب و ضرورت مدیریت مصرف است.
سارانی در پایان تأکید کرد: تنها راه عبور از بحران آب، مدیریت مصرف و همکاری همگانی مردم و مسئولان است تا بتوان این سرمایه حیاتی را برای نسلهای آینده حفظ کرد.
